Jak podłączyć wyłącznik różnicowoprądowy trójfazowy Legrand? Schemat i oznaczenia

Różnicówka trójfazowa Legrand ma zwykle cztery tory - trzy dla przewodów fazowych oraz jeden dla przewodu neutralnego. Sam wygląd aparatu może sugerować prosty montaż, jednak przed podłączeniem trzeba sprawdzić oznaczenia konkretnego modelu, schemat nadrukowany na obudowie oraz dokumentację producenta. Szczególnie ważne jest prawidłowe prowadzenie przewodu neutralnego N i niedopuszczenie do połączenia N z PE za wyłącznikiem różnicowoprądowym.

Jak działa różnicówka trójfazowa?

Wyłącznik różnicowoprądowy, nazywany potocznie różnicówką lub RCD, porównuje prądy przepływające przez wszystkie przewody czynne przechodzące przez aparat.

W typowym czteropolowym wyłączniku stosowanym w instalacji trójfazowej przez aparat przechodzą:

• L1 - pierwsza faza,
• L2 - druga faza,
• L3 - trzecia faza,
• N - przewód neutralny.

W prawidłowo działającym obwodzie suma prądów wpływających i wypływających przez te tory powinna się równoważyć. Jeżeli część prądu popłynie inną drogą - np. do przewodu ochronnego, obudowy urządzenia albo ziemi - powstaje prąd różnicowy. Po przekroczeniu wartości zadziałania aparat odłącza obwód.

Na wyłącznikach przeznaczonych do ochrony dodatkowej często można zobaczyć wartość IΔn = 30 mA. Nie należy jej mylić z prądem znamionowym aparatu, np. 25 A, 40 A, 63 A czy 80 A. Są to dwie różne wielkości opisujące inne właściwości urządzenia.

Jak czytać oznaczenia na różnicówce Legrand?

Przed analizą podłączenia należy odczytać informacje znajdujące się na konkretnym aparacie. Sam napis "Legrand" lub "DX³" nie wystarcza, ponieważ w jednej rodzinie występuje wiele wersji różniących się parametrami.

Na obudowie można znaleźć między innymi:

Najważniejszy jest jednak schemat umieszczony na obudowie konkretnego aparatu. To on pokazuje kolejność torów oraz sposób działania obwodu testowego. Nie należy kopiować rozmieszczenia zacisków z przypadkowego zdjęcia innej różnicówki znalezionego w Internecie.

Jak wygląda schemat podłączenia różnicówki trójfazowej?

Zasadę można przedstawić bez odnoszenia się do konkretnych numerów zacisków:

zasilanie → L1, L2, L3 i N → RCD 4P → L1, L2, L3 i N → chronione obwody

Wszystkie przewody czynne należące do obwodu chronionego przez dany RCD muszą być prowadzone zgodnie z projektem przez odpowiednie tory aparatu. Dotyczy to również przewodu neutralnego N.

Przewód ochronny PE ma inną funkcję i nie jest prowadzony przez tor pomiarowy standardowego wyłącznika różnicowoprądowego.

Właśnie w tym miejscu powstaje wiele błędów. Instalacja może na pierwszy rzut oka wyglądać prawidłowo, urządzenia mogą nawet działać, a różnicówka będzie wyłączała obwód bez widocznego powodu. Przyczyną może być nieprawidłowe prowadzenie przewodu neutralnego.

Dlaczego przewód neutralny N jest tak ważny?

W instalacji trójfazowej można odnieść błędne wrażenie, że najważniejsze są jedynie trzy fazy. Z punktu widzenia działania czteropolowego RCD równie istotny jest jednak tor neutralny.

Prąd, który wypłynął przez przewody objęte pomiarem RCD, powinien wrócić przez przewody należące do tego samego układu pomiarowego.

Problem pojawia się np. wtedy, gdy neutralny jednego obwodu zostanie omyłkowo połączony z listwą N należącą do innej różnicówki. Urządzenie może działać, ale część prądu wraca wówczas poza RCD, który zasilił dany obwód. Wyłącznik interpretuje taką sytuację jako różnicę prądów i może zadziałać.

Dlatego przy kilku wyłącznikach różnicowoprądowych w jednej rozdzielnicy niezwykle ważne jest właściwe rozdzielenie przewodów neutralnych poszczególnych grup obwodów.

Czy przewód PE podłącza się do różnicówki?

Przewodu ochronnego PE nie prowadzi się przez standardowy wyłącznik różnicowoprądowy. Jest on połączony z odpowiednią szyną ochronną rozdzielnicy i dalej z przewodami ochronnymi instalacji.

To właśnie przepływ części prądu inną drogą niż przez przewody czynne objęte pomiarem - np. poprzez PE - może spowodować powstanie różnicy prądów i zadziałanie RCD.

Szczególnie istotne jest rozróżnienie przewodu neutralnego N od ochronnego PE. Za RCD nie powinno się traktować ich jako przewodów zamiennych ani dowolnie ich ze sobą łączyć.

Różnicówka Legrand - zasilanie od góry czy od dołu?

W Internecie można znaleźć sprzeczne odpowiedzi: jedni twierdzą, że różnicówkę zawsze zasila się od góry, inni - że zawsze od dołu. Nie należy stosować takiej zasady bez sprawdzenia konkretnego aparatu.

Dla niektórych obecnie oferowanych czteropolowych wyłączników różnicowoprądowych Legrand DX³ producent wprost określa kierunek zasilania jako "od góry lub od dołu".

Nie oznacza to jednak, że można automatycznie zastosować tę informację do każdego starego i nowego modelu Legrand. Decydują dane producenta dotyczące konkretnego numeru katalogowego oraz schemat umieszczony na aparacie.

Jest to szczególnie istotne ze względu na obwód przycisku TEST. Jego konstrukcja może być związana ze sposobem zasilania danego urządzenia.

Dlaczego różnicówka trójfazowa wybija po włączeniu?

Jeżeli RCD daje się załączyć bez odbiorników, ale wyłącza się po uruchomieniu konkretnego urządzenia, podejrzenie naturalnie pada na urządzenie lub chroniony przez nie obwód. Inaczej wygląda sytuacja, gdy świeżo wykonana instalacja powoduje natychmiastowe zadziałanie różnicówki.

Do typowych przyczyn należą:

• połączenie N i PE po stronie chronionej przez RCD,
• neutralny obwodu podłączony do niewłaściwej listwy N,
• wspólny przewód neutralny dla obwodów chronionych przez różne RCD,
• rzeczywisty prąd upływu w instalacji lub urządzeniu,
• uszkodzenie przewodów albo odbiornika,
• błąd w konfiguracji rozdzielnicy.

Nie należy więc zakładać, że nowa różnicówka jest uszkodzona tylko dlatego, że po załączeniu natychmiast "wybija". Bardzo często RCD ujawnia problem istniejący w instalacji.

Najczęstsze błędy przy podłączaniu różnicówki trójfazowej

Najbardziej problematyczne nie zawsze są pomylone fazy. Znacznie częściej kłopot sprawiają przewody neutralne i sposób podziału instalacji.

Do tej listy warto dodać jeszcze jeden błąd: kopiowanie schematu z Internetu na podstawie samego wyglądu aparatu. Dwa czteropolowe wyłączniki mogą wyglądać niemal identycznie, a różnić się oznaczeniami, typem, parametrami albo konstrukcją obwodu testowego.

Do czego służy przycisk TEST?

Przycisk oznaczony jako TEST lub literą T służy do okresowej kontroli mechanizmu wyłącznika różnicowoprądowego. Po jego naciśnięciu wewnętrzny obwód aparatu wytwarza warunki powodujące zadziałanie RCD.

Jeżeli po naciśnięciu TEST prawidłowo zasilony wyłącznik nie reaguje, nie należy uznawać tego za normalne zachowanie i pozostawiać instalacji bez dalszego sprawdzenia.

Jednocześnie działający przycisk TEST nie zastępuje pomiarów instalacji. Potwierdza działanie określonego mechanizmu aparatu, ale nie sprawdza całej ochrony przeciwporażeniowej, ciągłości przewodów ochronnych ani wszystkich parametrów wymaganych dla instalacji.

Najpierw numer katalogowy, potem schemat

Jeżeli przed sobą mamy różnicówkę Legrand i chcemy zrozumieć jej podłączenie, najbezpieczniejsza kolejność jest bardzo prosta: odczytać dokładny numer katalogowy, sprawdzić oznaczenia zacisków na aparacie, znaleźć dokumentację producenta dla tego modelu i dopiero na tej podstawie analizować schemat.

Nie warto opierać się na regułach typu "neutralny zawsze jest z lewej" albo "Legrand zawsze zasila się od góry". Dla przykładu współczesne czteropolowe wyłączniki różnicowoprądowe DX³ mogą według danych producenta dopuszczać zasilanie zarówno od góry, jak i od dołu. O właściwym rozwiązaniu decyduje jednak konkretny model oraz projekt instalacji.

Samo podłączenie przewodów nie kończy pracy przy RCD. W instalacji elektrycznej trzeba jeszcze potwierdzić prawidłowość ochrony odpowiednimi pomiarami. Dlatego znajomość schematu jest przydatna również użytkownikowi, ale wykonanie i weryfikację połączeń w rozdzielnicy należy pozostawić osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje.

Źródło: Legrand - wyłącznik różnicowoprądowy P 304 4P serii DX³